Eten & Drinken

Poffert mit krinten!

Poffert is een van die gerechten waar vaak ‘typisch Groninger’ voor staat. Helemaal terecht is dat niet. Het broodachtig baksel, met het uiterlijk van een cake, komt onder verschillende namen in heel Nederland voor. Maar ook (ver) daarbuiten.

Poffert mit krinten!

Foto: Wikimedia

Poffert – of povverd, zoals die hard Grunnegers schrijven – verschilt in receptuur niet wezenlijk van landelijk bekende gerechten als ketelkoek, trommelkoek of broeder. Die laatste naam klinkt nog door in de burudala die in Sri Lanka bij de bakker kan worden gekocht, ongetwijfeld een overblijfsel uit de tijd dat dit land onder de naam Ceylon onder de macht van de VOC viel (van 1640-1796) en het Nederlands de Singalese taal op veel manieren beïnvloedde. Ook vlak over de grens, in Ostfriesland en Westfalen, is de poffert bekend, onder de naam Puffert.

Alle varianten op de poffert gelden als stevige kost. Ze werden vooral in de wintermaanden gegeten, zowel als hoofd- als nagerecht.

<p>Bakvorm voor een poffert. Foto: Wikimedia</p>

Bakvorm voor een poffert. Foto: Wikimedia

Trommel

Voor het bakken van een poffert kan een tulbandblik worden gebruikt, hoewel van oudsher een pofferttrommel meer gebruikelijk is. Het beslag lijkt op dat voor pannenkoeken, maar moet wel enige tijd rijzen. Vaak worden krenten, rozijnen of sukade toegevoegd. Om te voorkomen dat de poffert aan de trommel hecht, kan de binnenkant daarvan met spek worden belegd.

De poffert kan op verschillende manieren gegaard worden. Meest gebruikelijk is au bain-marie in een pan met kokend water. Daarnaast kan deze ook worden gebakken in de oven of (voorgebakken) gekookt in een pan. De poffert wordt meestal geserveerd met boter, stroop of suiker. In Ostfriesland is Puffert un Peern (= stoofpeertjes) een klassieker.

Opmerkelijk is dat poffert de laatste decennia steeds meer is toegeëigend door de Groningers, hoewel het gerecht historisch gezien in een veel groter gebied bekend was. De inlijving als streekgerecht kende een tussentijds hoogtepunt in 2011 toen de ‘Echte Grönneger Poffert’ van Pofferts van Popko op de markt werd gebracht. Een voorzichtige traditie begon in Winsum, waar in 2016 de eerste Grunneger Poffertdag werd gehouden. Het evenement beleefde het jaar erop een tweede editie.

Toch bezit Groningen goede papieren wat de poffert betreft. Tot de oudste bekende recepten, misschien wel dé oudste, behoren de bereidingswijzen voor ‘boffert’ in het kookboek dat in de achttiende eeuw werd gebruikt op de Menkemaborg in Uithuizen. In de provincie ligt zelfs een gehucht met de naam De Poffert; de naam werd ontleend aan die van een herberg ter plaatse (een naburig etablissement heette overigens Pankouk). Wie dat opmerkelijk vindt, kan een beroep doen op een aloude Groninger uitdrukking van verbazing: Povverd mit krinten!

<p>Bladzijde uit het kookboek van de Menkemaborg met twee recepten voor &#39;Boffert&#39;. Bron: RHC Groninger Archieven</p>

Bladzijde uit het kookboek van de Menkemaborg met twee recepten voor 'Boffert'. Bron: RHC Groninger Archieven

Bronnen

Jos Rietveld en Henk Scholte, ‘Povverd van Dikkie’, Toal en Taiken. Tiedschrift veur Grunneger kultuur 29 (2011) nr. 5, p. 290-292.

Ida Datema, Povvert, Pankouk, Pierewaai. Groninger kost (Stadskanaal 2004).

N. van der Sijs, Klein uitleenwoordenboek (Den Haag 2006).

https://groninganus.wordpress.com/2011/07/10/poffert-van-sjobbema-scholte/

https://www.groningerarchieven.nl/historie/schatkamer/bijzondere-archiefstukken/kookboek-menkemaborg

Reacties

Nog geen reacties

Reageer
  • Wordt niet openbaar gemaakt