Eten & Drinken

Dreuge worst

Erfgoed aan een rood-wit touwtje

Het belangrijkste kenmerk van droge worst is natuurlijk dat deze droog is. En daar begint het gedonder al, want wat is droog? Als vuistregel geldt dat de Drentse droge worst droger (dus harder) is dan de Friese en Groninger droge worsten. Daarmee is meteen gesignaleerd in welke provincies deze delicatesse populair is, hoewel Overijsselaars ook tot de hardcore consumenten van droge, harde worst gerekend kunnen worden. In Twente hoalt ze van een kot gebed en nen langen mettworst luidt niet voor niets een oostelijk gezegde.

Dreuge worst

Foto: Jan Glas

Die kruidnagels hè

Droge worst hoort tot de categorie metworst. Deze wordt gemaakt van ‘met(t)’, de stukjes vlees die overblijven bij het in stukken verdelen van een varken. In plaats van met wordt tegenwoordig ook wel schouderstuk gebruikt voor het maken van droge worsten. Als omhulsel voor het gehakte vlees dient een gepekelde varkensdarm. 

Droge worsten worden gedroogd door deze op te hangen of te roken boven een vuur van houtsnippers of turf. Dat laatste gebeurt vooral met de Friese ‘droege woarst’. Naast de manier van drogen, zijn er ook regionale verschillen in de wijze van kruiden. Wat de Groninger droge worst onderscheidt van andere varianten, is het uitbundig gebruik van kruidnagel.

De uitgesproken smaak zorgt voor een beperkt afzetgebied. De directeur van Vleesbedrijf Huls uit Vlagtwedde, de grootste producent van droge worst, liet zich in 2016 in een interview ontvallen dat ze in het Westen niet veel van de Groninger worst moeten hebben: ‘Daar liggen ze vooral bij de delicatessenzaak of soms op de markt. Mensen die deze metworst kopen, hebben eigenlijk altijd een oostelijke komaf.’ Ook oostelijk van de grens ligt geen grote markt in het verschiet: ‘Die kruidnagels hè. Hier vindt iedereen het heerlijk, een paar kilometer verderop, aan de andere kant van de grens, moeten ze er niets van hebben.’

Wekelijks verlaten desondanks een half miljoen droge worsten de fabriek in Vlagtwedde. Daarnaast wordt de worst nog volop gemaakt door ambachtelijke slagers. Tussen 2007 en 2016 vond de jaarlijkse Dag van de Droge Worst plaats. Daar werd ook een prijs uitgereikt aan de beste worst van slagers uit Groningen en Drenthe. De verliezers konden zich altijd troosten met de gedachte:

Zoveul wòrsten, zoveul pinnen,

Zoveul mìnsen, zoveul zinnen.

Slotakkoord

Opvallend is dat in het Noorden en Oosten droge worst regelmatig zijn optreden maakt in streektaalmuziek, juist vanwege de regionale symboolfunctie. Het bekendst is wel het lied ‘Dreuge worst’ van het Drentse Skik, met het refrein ‘Dreuge worst, dreuge worst / 'k zol nie weten wat ik zunder mos.’ In Giethoorn is zelfs een zangvereniging Dreuge Worst actief (die af en toe optreedt met de Bifi’s). En wat te denken van de verzuchting van de rappers van het Groningse Wat Aans in ‘Trilploat’: ‘Nou heb ik zin in metworst jong, regel moar wat!’

1
Foto: Jan Glas
1
Foto: Jan Glas

Bronnen

‘Droge worst blijft favoriete hapje’, Dagblad van het Noorden, 30 mei 2016.

‘Een half miljoen droge worsten per week’, Dagblad van het Noorden, 4 januari 2016.

K. ter Laan, Nieuw Groninger Woordenboek (2e druk; Groningen 1952).

Reacties

Nog geen reacties

Reageer
  • Wordt niet openbaar gemaakt