Familie & Levensloop

Dikke buik, dikke boom

Waar kinderen vandaan komen

Soms vinden ouders hun kinderen nog te jong om precies uit te leggen waar kinderen vandaan komen. Of eigenlijk vinden ze zichzelf te jong om seksuele voorlichting te geven – wat op hetzelfde neerkomt. Om die reden werden – en worden – er allerlei bakerpraatjes de wereld in geholpen.

Dikke buik, dikke boom
Tegenwoordig een bekend beeld als aankondiging van de geboorte van een baby'tje: een op het raam geplakte invliegende ooievaar. Foto: Dorothee Kellner

Stenen

Iedere streek had daarop wel zijn eigen varianten. Het Friese Burgum heeft nog steeds zijn bekende 'Poppestien' en ook in sommige Groninger dorpen werd in de negentiende, eerste helft twintigste eeuw een grote kei aangewezen als herkomstplaats voor baby's. In Ezinge was dat bijvoorbeeld een steen bij de kerktoren, in Leek kwamen ze van onder een kindersteen bij de Kromme Kolk.  Om het onderwerp steen af te sluiten: in Haren kwamen baby's uit de kerkmuur.

Bomen

Ook enkele bomen hadden de naam van kinderbrenger: de bekende Dikke Boom in het Slochterbos (omgewaaid in 1963, overigens het jaar dat 'de pil' in Nederland werd geïntroduceerd), een boom in het Van Swinderens bos bij Noorddijk en de Bavvelder boom aan de weg van Tinallinge naar Baflo.

 Dikke boom in het Slochterbos, omstreeks 1925. Foto: www.beeldbankgroningen.nl (1986-15874)
Dikke boom in het Slochterbos, omstreeks 1925. Foto: www.beeldbankgroningen.nl (1986-15874)

Wind en water

Het Groninger volkslied bevat de toepasselijke regel 'Doar broest de zee, doar hoelt de wind, doar soest 't aan diek en wad': in Meeden kwamen kinderen uit de molen, op delen van het Hoogeland vanachter de zeedijk en in Weiwerd werden ze gebracht door een wottergaist achter de diek. Ook in Stad kwamen kinderen uit het water, namelijk uit de 'Woalpudde' in het wijde van de Herestraat (tussen Hema en C & A). Toen die in 1866 werd gedempt moest een nieuwe smoes worden verzonnen.

Evergreens

Een 'evergreen' die – in heel Europa – al eeuwen als verklaring wordt gegeven is dat kinderen uit een kool komen. In Groningen was dat vooral de boeskool (witte kool), maar ook andere koolsoorten waren geschikt. Niet voor niets zijn de 'Cabbage Patch Kids' sinds de jaren tachtig populaire poppen.

De grootste babybrenger is tegenwoordig wel de ooievaar. Die traditie is niet inheems, maar in de negentiende eeuw vanuit Duitsland komen overvliegen. De ooievaar kan zelfs door mensen met een kinderwens worden gelokt door met een touwtje een kikker aan de deurklink te binden.

Bronnen:

Okke Haverkamp, Als het kindje binnenkomt… Een folkloristische wandeling langs de oorsprong van ons Nederlandse volk (Naarden 1948).

K. Ter Laan, Groninger Volksleven (Groningen 1961).

Reacties

Nog geen reacties

Reageer
  • Wordt niet openbaar gemaakt