Werk & Studie

De kraaite: een snelle waddenstep

Of het verhaal waar is of niet doet niet ter zake. Het wordt voor waar verteld, en dat is in dit geval afdoende: een jaar of wat geleden voltrok zich op het slik voor de dijk bij Delfzijl een calamiteit. Nu heeft slik de vervelende eigenschap dat het geen water is en óók geen vaste grond, dus de drenkeling annex ongelukkige wandelaar was voor de toegesnelde hulpdiensten niet bereikbaar. Tot iemand op het lumineuze idee kwam om uit het museum een ouderwetse slikslee te halen.

De kraaite:  een snelle waddenstep
Foto: www.beeldbankgroningen.nl (818-21500)

Voetvisserij

De slikslee, ook wel kraite of kraaite genoemd, vindt zijn oorsprong in de voetvisserij zoals die eeuwenlang werd beoefend op de Waddenzee en Dollard, of beter gezegd: langs de randen daarvan. Vissers zetten vlak langs de kust hun fuiken en staande netten om er onder andere bot en garnaal te vangen. Om zich over het slik van de drooggevallen wadden te verplaatsen, gebruikten ze de kraaite, een vlakke houten vlonder met een handgreep.  De constructie werd met één been voortbewogen; de knie van het andere been rustte op een steun achterop de slee. De kraaite was dus een soort van 'waddenstep', waarmee overigens behoorlijke snelheden konden worden behaald, tot wel 25 kilometer per uur. De vangst werd voorop de slikslee vervoerd.

Schlickrutscher

Vanaf het midden van de vorige eeuw raakte de kraaite in onbruik omdat vissers steeds vaker het open water opgingen. Tegenwoordig wordt de slikslee vooral recreatief gebruikt. Wedstrijden hebben sinds 1975 plaats bij Delfzijl (in het kader van de Pinksterfeesten), Lauwersoog, het Friese Paesens-Moddergat en op Schiermonnikoog. Ook aan de overkant van de Eems en Dollard komt de Kreier of Schlickrutscher nog tevoorschijn bij competities, onder andere in Pilsum en Pogum.

 

Visser Edo Wezeman uit Termunterzijl met een slikslee. Foto particuliere collectie.
Visser Edo Wezeman uit Termunterzijl met een slikslee. Foto particuliere collectie.

Laid van de kraait

In de Winschoter Courant van 4 mei 1951 stond het Laid van de Kraait:

As 't duuster over Dollard wordt

Bie 't olle Raaiderlaand

En dook ligt over diek en sliek

en laangs de woaterkaant.

As eb den komt en 't woater sakt

en bin ie boetendiek,

den heur ie n hail vrumd geluud

van sliestern over 't sliek.

Leuf het of nait:

Dit is het laid

Van sliekrieders mit heur kraait.

Gain braider laand als Raiderlaand

Zo het n dichter zègd.

Bronnen

G.A. Stratingh en G.A. Venema, De Dollard (Groningen 1855).

Hans Beukema, Termunterzijl, grens van zout en zoet (Delfzijl 2000).

 

 

 

 

Reacties

Nog geen reacties

Reageer
  • Wordt niet openbaar gemaakt