Werk & Studie

De 'burgemeesterssteen' van Appingedam

In de Sint-Pieter in Rome ligt in de vloer een porfieren steen, waarop in het jaar 800 Karel de Grote tot keizer werd gekroond. Op de 'Stone of Scone', tegenwoordig in Edinburgh, kregen vijf eeuwen lang de Schotse koningen de kroon op het hoofd. Het 'Omphalion', een marmeren steen in de Aya Sofia in Istanbul, was de plek waar Byzantijnse keizers werden ingewijd. Uiteraard hebben we ook zoiets in Groningen, namelijk in Appingedam.

De 'burgemeesterssteen' van Appingedam
Burgemeesterssteen van Appingedam. Collectie: Museum Stad Appingedam

Eigenlijk is die Damster steen vrij gewoontjes. Ooit belandde ze in het museum nadat de Wijkstraat opnieuw werd bestraat. Maar enkele eeuwen geleden was deze 'vlint' van tijd tot tijd het middelpunt van de belangstelling. En niet zo lang geleden opnieuw.

Aanzwering

De bestuurders van Appingedam – naast Groningen de enige stad in de provincie – werden in elk geval vanaf de late zestiende eeuw publiekelijk 'aangezworen' (beëdigd). Het oudste bericht over dit ritueel dateert van 1595.

De aanzwering van burgemeesters en 'redgers' (rechters) vond plaats in de Wijkstraat, ter hoogte van de Nieuwe Kerkstraat en het kerkhof (tegenwoordig kerkplein-oostzijde). De magistraten in functie gingen, gehuld in lange zwarte mantels, in optocht naar deze plek. Op enige afstand volgde de dienaar, gekleed in een groene mantel. Op de 'burgemeesterssteen' werd daar door de nieuwe ambtsdrager de eed afgelegd. Dit alles uiteraard onder grote publieke belangstelling

Voor het laatst?

Grote belangstelling was er opnieuw toen de burgemeesterssteen op 4 maart 2009, voor de eerste maal in meer dan twee eeuwen, weer haar functie vervulde. Die dag werd burgemeester Rika Pot beëdigd op de steen, die voor de gelegenheid uit het museum was gehaald. Het ritueel herhaalde zich in 2015, toen de ambtstermijn van mevrouw Pot formeel werd verlengd. De beëdigingshandeling werd verricht door de Commissaris van de Koning in de provincie Groningen, Max van den Berg.

Of de herstelde traditie in de toekomst ook stand zal houden, is door de aanstaande gemeentelijke herindeling onzeker.

Bronnen:

A. Hoft, Vissen rond de Floem. Een bijdrage tot het historisch-topografisch onderzoek van de ontwikkeling van de stad Appingedam tot 1810 (Groningen 1990).

J. Dik, Uit de geschiedenis van Appingedam (Assen 1956).

De Wijkstraat in Appingedam. Foto: P. Kramer, www.beeldbankgroningen.nl (818-549)
De Wijkstraat in Appingedam. Foto: P. Kramer, www.beeldbankgroningen.nl (818-549)

Reacties

Nog geen reacties

Reageer
  • Wordt niet openbaar gemaakt