Eten & Drinken

Gebakken lucht rond de pleverkouk

Iedereen kent wel de eier- of theekoek. Groningers duiden deze aan als 'pleverkouk', Oost-Groningers: 'pleverkouke'. Tot een paar generaties geleden werden ze in het Noorden nog met regelmaat geserveerd bij de koffietafel na een uitvaart. Dit gebruik lijkt haast uitgestorven nu uitvaartcentra vrijwel uitsluitend plakken cake of Groninger koek op tafel zetten.

Gebakken lucht rond de pleverkouk
Eierkoeken of pleverkouken Foto: Pudding4brains / Wikimedia

De naamsverklaring van de pleverkouk is in nevelen gehuld. Af en toe duikt het hardnekkige verhaal op dat de koeken gebakken werden door bakker P. Lever uit Stadskanaal. Maar dat is gebakken lucht, oftewel kletskoek. t Knoal heeft sinds 1787 een bloeiende middenstand en daar heeft nooit een bakker P. Lever deel van uitgemaakt. Evenmin als de bakkers S.P. Rits, K. Rakeling en J. Hagel.

Mogelijk moet de oorsprong van de naam gezocht worden in joodse hoek.  H. Beem vermeldt in zijn naslagwerk Uit Mokum en de mediene. Joodse woorden in nederlandse omgeving onder het trefwoord 'Plevekoek': 'soort eierkoek; ouder palavikoek; Engels plave; herkomst?'

Dat vraagteken wordt ook hier niet weggenomen. Gesuggereerde verklaringen zijn een oorsprong in het Portugese 'palabra' (palaver), in de zeventiende eeuw door Sefardische joden meegevoerd naar Amsterdam.  Die term betekent zoveel als 'veel en lang praten'. Dichter bij huis nam de Winschoter Jaap Meijer in zijn joods supplement op het Nieuw Groninger Woordenboek 'Plajenen' / 'Planjenen' op: huilen, klagelijk huilen. Beide suggesties zijn denkbaar in de context van een begrafenis. 

Hoe dan ook: de consumptie van eierkoeken nam in 2007 een grote vlucht nadat dieetgoeroe Sonja Bakker – what's in a name – de caloriearme lekkernij in een van haar boeken een ‘verantwoord tussendoortje’ noemde. Goed nieuws voor een van de grootste eierkoekenproducenten in Nederland, overigens gevestigd in Groningen: Vast Banket uit Middelstum (sinds 2010 onderdeel van Aviateur Patisserie).

Reacties

Nog geen reacties

Reageer
  • Wordt niet openbaar gemaakt